PraceNr 03
Zaczęłam od praktycznych ustaleń, jeszcze przed wyborem biletu.
KupBilecik · niezależne studium
Tabl. I Publiczne wyniki KupBilecik dla Wrocławia, zarejestrowane przed wyborem biletu. Od tego ekranu zaczyna się studium.
Przyjrzałam się temu, jak osoba, która od czasu do czasu planuje wspólne wyjście, mogłaby porównać propozycje wieczoru dla dwojga. Na podstawie przeglądu publicznego serwisu przygotowałam interaktywną koncepcję z czytelnymi granicami wyszukiwania, cenami sąsiadujących miejsc i możliwością zmiany wyboru, gdy jedno z nich przestaje być dostępne.
Wyjście zaczyna się przed wyborem biletu
Wyniki są podpisane „Wrocław”, ale kilka z nich dotyczy pobliskich miejscowości. Jedno wydarzenie odbywa się o kilku różnych godzinach. Ceny biletu na liście nie ma wcale; pojawia się dopiero krok dalej.
Zanim więc ktokolwiek wybierze miejsce, trzeba podjąć mniejszą decyzję: o którym z tych wieczorów w ogóle warto porozmawiać z osobą, z którą się idzie?
Od tego momentu zaczęłam niezależne studium koncepcyjne. Interesowało mnie, jak interfejs mógłby pomóc przejść od przeglądania wydarzeń do wyboru biletu tak, żeby po drodze nie zgubić ustaleń, dzięki którym plan w ogóle powstał. W działającym prototypie niżej można te ustalenia zmieniać i zobaczyć, co się dzieje, kiedy miejsce przestaje być dostępne.
Wszystko, co tu opisuję, wynika z przeglądu publicznego serwisu i z projektu, który z niego wyrósł. KupBilecik nie zlecił tego studium. Nie miałam dostępu do analityki platformy, danych organizatorów ani badań klientów; persony i krytyka scenariusza są wygenerowane przez AI, a wydarzenia w prototypie są fikcyjne. Nie mam więc wyników wywiadów ani sprzedaży do pokazania.
Co rzeczywiście mogłam zobaczyć
Z publicznych wyników dla Wrocławia przeszłam do jednego wydarzenia i planu sali bez wybranych miejsc. Tam się zatrzymałam: przed wyborem prawdziwych miejsc, utworzeniem rezerwacji i podaniem danych osobowych. Dalsze etapy zakupu zostają poza tym, co widziałam.
Na przejrzanych stronach zwróciłam uwagę na cztery rzeczy:
- Karty wydarzeń pokazywały daty, obiekty i dostępność, ale nie ceny biletów.
- Lista dla Wrocławia obejmowała też okoliczne miejscowości.
- Na telefonie suwak promienia przekazywał do drzewa dostępności wartość 50, choć na ekranie nie pokazywał ani liczby, ani wartości krańcowych.
- Na komputerze wskaźnik postępu rezerwacji nazywał siedem etapów; w mobilnym widoku wyboru miejsc ten sam wskaźnik pokazywał zamiast nazw numery.
Każdą z tych obserwacji potraktowałam jak pytanie. Brak ceny na karcie może utrudniać porównanie, ale może też wynikać z trudności w udostępnianiu danych o dostępnych biletach. Szeroki obszar może zaskoczyć kogoś, kto szuka tylko w mieście, a komuś z samochodem się przydać. Projekt miał pokazać te wybory bez udawania, że już wiem, który z nich jest najważniejszy.
Ryc. 1 Eksponat interaktywny
Zestaw obserwację z interpretacją
Wybierz obserwację, żeby zobaczyć jej źródło, pytanie, które z niej wynika, i miejsce, w którym kończy się wniosek.
Cena wymaga podstawy obliczenia
Przejrzane karty wyników nie pokazywały ceny biletu. To luka w informacjach tego widoku. O porzucaniu zakupów nic z niej nie wynika.
W koncepcji oparłam kwotę dla dwóch osób na konkretnej dostępnej parze sąsiadujących miejsc, razem z ustaloną opłatą za zamówienie.
- Podstawa
Przegląd publicznych wyników.
- Decyzja
Oblicz cenę pary z danych przykładowych przed pokazaniem sumy. Wskaż, czego kwota nie obejmuje.
Obszar ma granicę
Przejrzane wyniki dla Wrocławia obejmowały pobliskie miejscowości. W sprawdzonym widoku mobilnym promień nie miał widocznej wartości liczbowej ani wartości krańcowych.
Propozycja pokazuje odległość i wyjaśnia, od czego jest mierzona. Kilometry nie są jednak obietnicą co do powrotu.
- Podstawa
Przegląd publicznego serwisu na komputerze i telefonie.
- Decyzja
Pokaż razem wartość, jednostkę, wartości krańcowe i definicję odległości.
Dalszy przebieg zakupu pozostaje nieznany
Przegląd zakończył się na widoku sali, zanim wybrano jakiekolwiek miejsce. Nic z niego nie wynika dla płatności, dostarczenia biletu ani wygaśnięcia rezerwacji.
Dlatego ograniczyłam działający przykład do wyboru wydarzenia, miejsc i symulowanej zmiany dostępności.
- Podstawa
Zakres przeglądu zapisany przed projektowaniem.
- Decyzja
Zakończ wyraźnie oznaczonym podsumowaniem symulacji, bez płatności ani wystawionego biletu.
To, co widać w interfejsie, wystarcza, by postawić pytanie projektowe. Nie mówi natomiast, jak często klienci trafiają na ten problem.
Jak sformułowałam pytanie badawcze
Zakładam, że odbiorcą jest osoba, która od czasu do czasu organizuje wyjście z inną dorosłą osobą i może zacząć od daty albo limitu wydatków, a wydarzenie znaleźć dopiero później.
Przydatnym kontrprzykładem jest stały bywalec, który szuka konkretnego wykonawcy: obowiązkowy formularz planowania tylko dołożyłby mu pracy przed prostym wyszukiwaniem.
Pytanie badawcze oparłam na niedawnym wyjściu: co było już ustalone, zanim wybrano wydarzenie? Wywiad odtworzyłby jedną prawdziwą próbę zaplanowania wieczoru, także taką, z której ktoś zrezygnował, na podstawie własnych linków lub kalendarza uczestnika, jeśli zechce je pokazać. Pytanie, czy filtr budżetu wydaje się przydatny, skłaniałoby do przytakiwania mojemu rozwiązaniu i niewiele mówiłoby o rzeczywistej decyzji.
Sposób prowadzenia badań opieram na zaleceniach GOV.UK dotyczących badań na etapie rozpoznania. Zaprosiłabym osoby spoza grona projektantów i znajomych, uwzględniła różne potrzeby związane z transportem i dostępnością, a to, co ktoś pamięta, oddzielała od tego, co robi podczas sesji. Żadna z tych sesji jeszcze się nie odbyła.
Pierwotny opis projektu wyznacza też warunek, od którego zależy dalsza praca nad formularzem planowania: data lub miejsce muszą wyznaczać plan w co najmniej trzech z sześciu sytuacji odtworzonych przez osoby z głównej grupy uczestników, zanim zostanie wybrane wydarzenie. To decyzja o nakładzie pracy podejmowana na małej, zrekrutowanej próbie, więc nie pozwala oszacować preferencji całej populacji, a scenariusze wygenerowane przez AI nie mogą tego warunku spełnić.
Zastrzeżenie z symulacji zmieniło założenia
Zanim uznałam te kontrolki za pełną odpowiedź, zestawiłam je ze scenariuszem wygenerowanym przez AI: osoba pracująca na zmiany planuje wieczór ze starszym kuzynem, jeździ autobusami i korzysta z małego telefonu z powiększonym tekstem. Nikt prawdziwy w tym nie uczestniczył i niczyjego zachowania nie obserwowałam. Scenariusz miał dostarczyć zastrzeżeń.
Najmocniejsze dotyczyło odległości. Bliski obiekt z niewygodnym późnym powrotem mógłby być gorszym wyborem niż dalszy, do którego jedzie bezpośredni autobus.
Ta sama krytyka zapytała, czy budżet dla dwóch osób obejmuje opłaty i transport i czy „dostępne” oznacza dwa miejsca obok siebie. Warto to sprawdzić, choć symulacja nie powie, w jakiej kolejności ustawiliby te kwestie prawdziwi ludzie.
Ryc. 2 Eksponat interaktywny
Prześledź wymyślone wyjście
Przejdź przez scenariusz przygotowany do tej krytyki. Każdy krok łączy jedno zastrzeżenie z decyzją projektową, do której doprowadziło.
Zmiana w pracy kończy się przed wydarzeniem
Wymyślona osoba potrzebuje wydarzenia, które pasuje do zmiennego grafiku pracy i do wieczoru osoby towarzyszącej.
Data należy do konkretnego terminu wydarzenia. Sam tytuł nie wystarczyłby do podjęcia decyzji.
- Podstawa
Scenariusz wygenerowany przez AI; bez uczestnika.
- Decyzja
Powtórz datę wybranego terminu przy miejscach i kwocie.
Mniejsza odległość może oznaczać trudniejszy powrót
Krytyka zestawiła bliskie, późne wydarzenie z dalszym, z którego można wrócić bezpośrednim autobusem.
Prototyp nie ma rozkładów jazdy ani danych o podróży. Promień jest filtrem geograficznym i interfejs mówi to wprost.
- Podstawa
Wymyślone porównanie; bez obserwacji podróży.
- Decyzja
Wyjaśnij definicję odległości i pozostaw możliwość dojazdu oraz powrotu jako niepotwierdzoną.
Dwa bilety wymagają dwóch odpowiednich miejsc
Osoba poruszająca się z laską może potrzebować miejsca przy przejściu i wejścia bez schodów. Kolejne numery miejsc nie gwarantują żadnego z tych warunków.
Przykład definiuje sąsiedztwo i pokazuje wybrane numery. Informacje o dostępności obiektu oznacza jako niezweryfikowane.
- Podstawa
Scenariusz potrzeb związanych z dostępnością wygenerowany przez AI; bez walidacji dostępności.
- Decyzja
Rozpatruj osobno sąsiedztwo miejsc, dostępność obiektu i transport.
Zachowane warunki mogą nadal wykluczać wszystkie opcje
Gdy miejsce przestaje być dostępne, zachowany budżet pomaga tylko wtedy, gdy widać, dlaczego zmieniły się dostępne opcje.
Proponowana obsługa tej sytuacji powtarza warunki, a potem albo wskazuje pasującą parę, albo prosi o świadomą zmianę.
- Podstawa
Wymyślona krytyka reakcji na utratę miejsca; zrozumienie komunikatu nie zostało zbadane.
- Decyzja
Pokaż zachowane warunki obok komunikatu o zmianie dostępności.
Wyjaśniłam, co oznacza odległość
Zostawiłam promień jako filtr z wyraźnymi granicami i dodałam widoczną wartość, wartości krańcowe oraz definicję. Koncepcja liczy odległość w linii prostej od wskazanego punktu odniesienia.
Promień równy zero oznacza właśnie ten punkt. Opcja „tylko Wrocław” w działającym serwisie wymagałaby osobnej reguły wyznaczania obszaru. Prototyp nie potwierdza połączeń autobusowych ani czasu podróży.
Trzy struktury i koszt każdej z nich
Rozważyłam trzy struktury, a każda wspiera inny rodzaj pracy:
- czytelniejszy lokalny katalog, który pomaga przeglądać;
- opcjonalny formularz planowania wieczoru, który najpierw pyta o warunki;
- zapisywana lista propozycji, która pozwala porównywać dalej.
Zbudowanie wszystkich trzech schowałoby nierozstrzygnięte pytanie badawcze w większym produkcie.
Ryc. 3 Eksponat interaktywny
Porównaj rozważane rozwiązania
Wybierz koncepcję, żeby zobaczyć, czego wymaga od osoby planującej i jakie dane uzasadniałyby jej budowę.
Ułatwić porównywanie w katalogu
Zachować bezpośrednie przeglądanie wydarzeń i ułożyć praktyczne informacje w stałej kolejności. Pokazać zdefiniowany obszar, podstawę ceny pary i konkretny termin.
To najmniejsza zmiana, którą mogę sprawdzić na stałym zbiorze danych. Plan nadal układa się samodzielnie, a projekt nie rozwiązuje uzgodnień z osobą towarzyszącą.
- Decyzja
Przyjąć katalog jako punkt wyjścia do czasu przeprowadzenia badań.
Najpierw zapytać o wieczór
Opcjonalny formularz na początku mógłby pytać o miejsce, wolny czas i liczbę osób, zanim pokaże wydarzenia.
Dodatkowe kroki mogłyby wykluczyć ciekawą propozycję albo zirytować kogoś, kto już zna wykonawcę. Ten pomysł wymaga spełnienia opisanego wyżej kryterium wywiadów i czytelnego sposobu zmiany odpowiedzi.
- Decyzja
Odłożyć formularz planowania, aż uzasadnią go rzeczywiste próby opisane w badaniu.
Udostępniać krótką listę propozycji
Porównanie mogłoby zestawiać dwa lub trzy terminy razem z obiektami i założeniami dotyczącymi kosztów.
Zapisane linki albo zwykły komunikator mogą już dobrze spełniać to zadanie. Zapisywana lista wymagałaby dowodów, że porównywanie się powtarza, oraz reguł udostępniania i wygasania.
- Decyzja
Zachować pomysł do badań; pominąć zapisywanie listy w tym prototypie.
Niezależnie od tego, która struktura przetrwa, model treści ma znaczenie. Jedno wydarzenie może mieć kilka terminów. Każdy termin należy do obiektu i ma własną pulę biletów, a przedział cenowy nie gwarantuje pary sąsiadujących miejsc. Rozpisanie tych zależności pomogło mi ustalić, co wynik wyszukiwania może obiecać, a co trzeba sprawdzić jeszcze raz przy wyborze miejsc.
Jeśli prawdziwe rozpoznanie potrzeb ujawni różne sposoby grupowania wydarzeń, sortowanie kart mogłoby pomóc dobrać nazwy. Test drzewa sprawdziłby potem ścieżki do innego terminu, informacji o dostępności obiektu albo pomocy w sprawie biletów. Sortowanie kart i testowanie drzewa odpowiadają na różne pytania, a żadna z tych metod nie pokaże, czy plan sali jest czytelny ani czy kwota łączna jest zrozumiała.
Uwzględniłam praktyczne informacje w porównaniu
Pierwszy obraz dokumentuje serwis w stanie, w jakim go przejrzałam. Drugi pozwala zobaczyć hipotezę projektową.
Proponowane terminy, pula miejsc i ceny są fikcyjne. Te obrazy nie dowodzą zmierzonej poprawy.
Wypróbuj wybór wydarzenia i miejsc
Działający fragment obejmuje niewielki katalog i wybór miejsc. Warto spróbować:
- zmienić odległość i budżet niezależnie od siebie;
- uwzględnić wydarzenia bez pary sąsiadujących miejsc;
- wybrać termin i porównać plan sali z listą.
Interfejs jest po polsku celowo. Propozycja powinna pokazywać język, który ludzie musieliby zrozumieć, podejmując decyzję.
Kwota na karcie to najtańsza dostępna para sąsiadujących miejsc w danych przykładowych plus jedna opłata za zamówienie, więc dwa tanie miejsca, które ze sobą nie sąsiadują, nie mogą być jej podstawą. Po wyborze miejsc podsumowanie podaje oba numery i sumę. Przejście dalej wymaga miejsc obok siebie, mieszczących się w zapisanym budżecie i obszarze wyszukiwania. Jeśli wybór przekracza któryś z tych limitów, interfejs pokazuje komunikat i czeka na świadomą zmianę.
Ryc. 6 Eksponat interaktywny
Zaplanuj wieczór i sprawdź zmianę dostępności
Katalog, ceny i pula miejsc są fikcyjne. Wypróbuj kontrolki, przełącz plan sali na listę i wywołaj komunikat o utracie dostępności miejsca.
Ustaw promień 20 km i budżet 180 PLN dla dwóch osób, wybierz termin, a potem sąsiadujące miejsca. Przełącz widok na listę lub zasymuluj utratę miejsca, by sprawdzić możliwość zmiany wyboru.
Demonstracja projektu. Wydarzenia, miejsca, ceny i dostępność są fikcyjne. Nie rezerwujesz ani nie kupujesz biletów.
Wybierzcie wieczór dla siebie
Wrocław i okolice20 km
Wasze możliwości
Zachowane warunki: do 20 km od punktu początkowego · budżet 180 zł na dwa bilety z opłatą.
Żadna dostępna para nie spełnia tych warunków
Możesz zwiększyć budżet albo odległość. Zmiana jednego warunku zachowuje pozostałe. Nie rozszerzamy wyszukiwania automatycznie.
- Sobota, 24 października19:00Koncert kameralny
Wieczór z kwartetem
Sala Kameralna (fikcyjna) · Wrocław
0 km · Odległość w linii prostej od umownego centrum Wrocławia. To nie jest czas dojazdu.

Dla dwóch osób od 148 zł
Dostępna para obok siebie w makiecie
- Sobota, 24 października18:00Spektakl
Komedia na sobotę
Mała Scena (fikcyjna) · Oleśnica
30 km · Odległość w linii prostej od umownego centrum Wrocławia. To nie jest czas dojazdu.

Dla dwóch osób od 118 zł
Dostępna para obok siebie w makiecie
- Sobota, 24 października20:00Recital
Piosenki przy fortepianie
Sala przy Rynku (fikcyjna) · Bielany Wrocławskie
10 km · Odległość w linii prostej od umownego centrum Wrocławia. To nie jest czas dojazdu.

Dla dwóch osób od 188 zł
Dostępna para obok siebie w makiecie
- Sobota, 24 października18:30Spektakl
Opowieści z małej sceny
Scena Miejska (fikcyjna) · Trzebnica
25 km · Odległość w linii prostej od umownego centrum Wrocławia. To nie jest czas dojazdu.

Dla dwóch osób od
Brak dwóch miejsc obok siebie
- Sobota, 24 października19:30Teatr improwizowany
Noc improwizacji
Studio Nad Odrą (fikcyjne) · Wrocław
5 km · Odległość w linii prostej od umownego centrum Wrocławia. To nie jest czas dojazdu.

Dla dwóch osób od 178 zł
Dostępna para obok siebie w makiecie
Wybierzcie dwa miejsca
Obok siebie oznacza kolejne numery w tym samym rzędzie i sektorze. Wybrane miejsca pojawią się w podsumowaniu. Przekreślony numer jest niedostępny.
Scena
- Dostępne
- Wybrane
- Niedostępne
Scena
- Dostępne
- Wybrane
- Niedostępne
Scena
- Dostępne
- Wybrane
- Niedostępne
Scena
- Dostępne
- Wybrane
- Niedostępne
Scena
- Dostępne
- Wybrane
- Niedostępne
Ta makieta nie potwierdza dostępności wejścia, miejsc przy przejściu ani powrotu transportem publicznym. Te informacje wymagają sprawdzenia u organizatora i przewoźnika.
Pokazałam, co zmieniło się przy ponownym wyborze miejsc
Gdy miejsce przestaje być dostępne, znika z wyboru, a termin, obszar wyszukiwania i budżet zostają na widoku. Drugie miejsce nadal jest wybrane. Przycisk wyszukania nowej pary sprawdza inne sąsiadujące miejsca na ten sam termin, w tym samym budżecie.
Nowa para może kosztować więcej, więc jej numery i łączną kwotę trzeba sprawdzić ponownie. Jeśli żadna para nie spełnia warunków, interfejs prosi o świadomą zmianę. Nie poszerza wyszukiwania i nie zwiększa wydatku w imieniu osoby wybierającej.
Lista służy do tego samego wyboru
Plan sali i lista mają wspólny stan wyboru. Po zmianie widoku wybrane miejsca i kwota pozostają bez zmian.
- Każda kontrolka podaje sektor, rząd, numer i cenę.
- Lista opisuje dostępność słowami. Na planie niedostępne miejsce ma przekreślony numer.
- Każde miejsce jest standardowym przyciskiem, więc cały wybór da się zrobić bez przeciągania planu.
- Promień można też wpisać w polu liczbowym. Wskazówki W3C dotyczące przeciągania traktują alternatywę dla przeciągania i obsługę klawiaturą jako osobne potrzeby: pole liczbowe zaspokaja pierwszą, a suwak działa też z klawiatury.
- Zmiany wyboru i wyników dostają krótkie potwierdzenie wizualne, a istotne aktualizacje są ogłaszane. Przy ograniczonym ruchu nic się nie przesuwa.
To decyzje podjęte w symulacji o ograniczonym zakresie i nie potwierdzają dostępności całego procesu zakupu. Obsługę czytnikiem ekranu, powiększony tekst i etykiety trzeba jeszcze sprawdzić z osobami, które z nich korzystają.
Co uzasadniałoby dalsze prace
Dalsza praca wymagałaby trzech etapów.
- Zanim ktokolwiek zobaczy tę propozycję, poprosiłabym ludzi o odtworzenie niedawnego wyjścia. Szukałabym warunków ustalonych z góry, odrzuconych wydarzeń i momentu, w którym do planowania dołączyła druga osoba. Krytyka wygenerowana przez AI daje mi pytania do tej rozmowy, ale nie wyznaczy zakresu badania ani nie udzieli odpowiedzi.
- Późniejsza sesja z prototypem polegałaby na znalezieniu wieczoru dla dwóch osób, wyjaśnieniu obszaru i sumy, a potem na poradzeniu sobie z utratą miejsca. Zapisywałabym wybrany termin i miejsca, nieporozumienia, udzieloną pomoc i powód zmiany decyzji. Czas mierzony podczas głośnego myślenia służyłby diagnozie. Moderowane sesje z niewielką grupą wskazałyby konkretne poprawki, ale nie określiłyby wpływu na sprzedaż.
- Wdrożenie wymagałoby informacji o obiektach potwierdzonych przez organizatorów, zasad udostępniania dostępności i cen oraz prawdziwych reguł blokowania miejsc i wygasania blokady. Transport wymaga osobnego rozwiązania.
Celowo pominęłam te obietnice w działającym fragmencie, bo wiarygodnie wyglądającą odpowiedź trudniej zakwestionować niż wyraźnie nazwaną niewiadomą.
Prototyp kończy się dwoma numerami miejsc i kwotą, która wciąż może się zmienić. Wystarczy nacisnąć przycisk symulujący utratę miejsca, a jeden numer znika, podczas gdy pierwotny budżet zostaje obok. Właśnie ten moment chciałabym teraz sprawdzić z prawdziwym uczestnikiem: czy zachowany plan i zmieniony wybór są na tyle jasne, żeby iść dalej.


